Биполярлы беттік белсенді заттар - аниондық және катиондық гидрофильді топтары бар беттік белсенді заттар.

Жалпы алғанда, амфотерлі беттік белсенді заттар - бір молекулада кез келген екі гидрофильді топқа ие қосылыстар, соның ішінде аниондық, катиондық және бейиондық гидрофильді топтар. Жиі қолданылатын амфотерлі беттік белсенді заттар негізінен катиондық бөлігінде аммоний немесе төрттік аммоний тұздары, ал аниондық бөлігінде карбоксилат, сульфонат және фосфат түрлері бар гидрофильді топтар. Мысалы, бір молекулада амин және сегменттік топтары бар аминқышқылдық амфотерлі беттік белсенді заттар - бұл төрттік аммоний және карбоксил топтарын қамтитын ішкі тұздардан жасалған, түрлері әртүрлі бетаин амфотерлі беттік белсенді заттар.

Амфифилді беттік белсенді заттардың көрінісі олардың ерітіндісінің рН мәніне байланысты өзгереді.

Қышқылдық ортадағы катиондық беттік белсенді заттардың қасиеттерін көрсету; Сілтілік ортадағы аниондық беттік белсенді заттардың қасиеттерін көрсету; Бейтарап ортадағы иондық емес беттік белсенді заттардың қасиеттерін көрсету. Катиондық және аниондық қасиеттердің мінсіз тепе-теңдікте болатын нүкте изоэлектрлік нүкте деп аталады.

Изоэлектрлік нүктеде аминқышқылдық типті амфотерлі беттік белсенді заттар кейде тұнбаға түседі, ал бетаин типті беттік белсенді заттар изоэлектрлік нүктеде де оңай тұнбаға түспейді.

Бетаин түріБеттік белсенді заттар бастапқыда төрттік аммоний тұздарының қосылыстары ретінде жіктелді, бірақ төрттік аммоний тұздарынан айырмашылығы, олардың құрамында аниондар жоқ.
Бетаин қышқылдық және сілтілі ортада молекулалық оң зарядты және катиондық қасиеттерін сақтайды. Бұл типтегі беттік-белсенді зат оң немесе теріс зарядтар ала алмайды. Бұл типтегі қосылыстың сулы ерітіндісінің рН мәніне сүйене отырып, оны амфотерлі беттік-белсенді зат ретінде қате жіктеу орынды.

Осы дәлелге сәйкес, бетаин типті қосылыстар катионды беттік белсенді заттар ретінде жіктелуі керек. Осы дәлелдерге қарамастан, бетаин қосылыстарын пайдаланушылардың көпшілігі оларды амфотерлі қосылыстар ретінде жіктеуді жалғастыруда. Гетероэлектрлік диапазонында беттік белсенділікте екі фазалы құрылым бар: R-N+(CH3) 2-CH2-COO-.

Бетаин типті беттік белсенді заттардың ең көп таралған мысалы - алкилбетаин, және оның өкілдік өнімі N-додецил-N, N-диметил-N-карбоксил бетаин [BS-12, Cl2H25-N+(CH3) 2-CH2COO-]. Амид топтары бар бетаин [құрылымындағы Cl2H25 R-CONH-(CH2) 3-мен алмастырылған] жақсырақ өнімділікке ие.

Судың қаттылығы әсер етпейдібетаинбеттік белсенді зат. Ол жұмсақ және қатты суда жақсы көбік пен жақсы тұрақтылық береді. Төмен рН мәндерінде аниондық қосылыстармен қосылумен қатар, оны аниондық және катиондық беттік белсенді заттармен бірге қолдануға болады. Бетаинді аниондық беттік белсенді заттармен біріктіру арқылы идеалды тұтқырлыққа қол жеткізуге болады.